|
كشف يخچالهاي طبيعي در مناطق استوايي مريخ
محققان ميگويند بقاياي سنگ و ماسه كه بسيار دور از قطبهاي مريخ كشف شدهاند دراثر تشكيل يخچالهاي طبيعي بوجود آوردهاند، احتمالا درست همان گونه كه يخچالهاي طبيعي در زمين تشكيل شدند. خبرگزاري رويترز از واشنگتن به نقل از اين محققان گزارش داد: اين يخچالها به يخچالها طبيعي زمين مانند كليمانجارو در آفريقا يا قلههاي "آند" در آمريكاي جنوبي شباهت دارند.
"جيمز هد" زمين شناس سيارات دانشگاه "براون" و همكارانش ميگويند احتمالا زماني كه مريخ ۵ميليون سال پيش به يك سمت خود متمايل شد اين يخچالها تشكيل شدهاند. كنجكاوي اين محققان زماني برانگيخته شد كه اطلاعات بدست آمده از فضاپيماها نشان از وجود رسوبات پوشيده از سنگ در دامنه برخي آتشفشانها و كوههاي نزديك به استوا در مريخ داشت. تودههاي برجاي مانده سنگ و ماسه در برخي از درهها و در امتداد ضلع غربي سه آتشفشان بزرگ در مريخ شبيه آثار بجا مانده از يخچالهاي متحرك در روي زمين است. در حال حاضر سطح مريخ بسيار سرد و خشك است و آب نميتواند براي مدت زمان طولاني حتي به صورت يخ بر روي سطح اين سياره باقي بماند. محققان حدس ميزنند يخچالهاي استوايي از برف تشكيل شدهاند و يا شايد از زير زمين سربرآوردهاند. گروهي از محققان آمريكايي و فرانسوي با انجام شبيهسازيهاي اقليمي دريافتند اين يخچالها احتمالا زماني تشكيل شدهاند كه خورشيد با گرم كردن مناطق قطبي باعث ذوب و تبخير برفها شده و آب تشكيل شده در جو در ديگر مناطق اين سياره باريده است. مناطقي كه براساس اين الگوها يخچالها در آنجا تشكيل شدهاند با بسياري از بقاياي يخچالهاي طبيعي كه امروزه مشاهده ميشود مطابقت دارد. محققان دريافتند اين يخچالها از برفهاي مناطق قطبي تشكيل شدهاند. مقابل خورشيد قرار ميگيرند و استوا فقط از پرتوهاي مايل خورشيد بهرهمند ميشوند.
"فرانسوا فورژت" از دانشگاه پاريس كه سرپرستي اين گروه را بر عهده دارد ميگويد اين پديده آخرين بار ۵/۵ميليون سال پيش رخ داد. وي افزود: اشعه خورشيد ميتواند طي فرايند تصعيد كه در زمين نيز مشاهده ميشود برف را تبخير كند. باد بخار آب را به سمت جنوب ، بالا و فراسوي سراشيبيهاي سر به فلك كشيده آتش فشانهاي Tharsis Montesو آتش فشان بزرگ Olympusميبرد. بخار آب سرد شده و به برف تبديل ميشود و بالاخره سخت شده و به يك يخچال طبيعي تبديل شود. اين يافتهها از اين جهت حائز اهميت هستند كه به ما نشان ميدهند تغييرات اقليمي بزرگي از نوع تغييرات اقليمي كه در زمين رخ داده است و به تشكيل عصر يخبندان بزرگ انجاميد در مريخ نيز اتفاق افتاده است.
مشروح اين مطالعه در مجله"Science"چاپ شده است.
نوشته شده توسط سروش در 86/06/22 ساعت |
لينک ثابت |
|
